Tijdens de raadsvergadering van 7 juli 2026 werd het rapport van de Rekenkamer over Sociale Zaken Eijsden-Margraten, kortweg SEM, uitgebreid besproken. Het rapport draagt de titel Tussen nabijheid en bestuurlijke grip en onderzoekt hoe SEM sinds de zelfstandige voortzetting in 2021 uitvoering geeft aan de onderwerpen participatie en inkomen.
Tijdens de bespreking viel mij op dat er brede waardering bestond voor de manier waarop SEM inwoners ondersteunt. De organisatie werkt op een persoonlijke en mensgerichte manier. Medewerkers kijken naar de individuele situatie van een inwoner en proberen ondersteuning te bieden die daarbij past. Die lokale betrokkenheid werd door verschillende aanwezigen als een belangrijk sterk punt genoemd. Vooral voor mensen die afhankelijk zijn van een uitkering, hulp nodig hebben bij schulden of begeleiding zoeken richting werk, is persoonlijk contact van grote waarde.
Tegelijkertijd maakte het rapport duidelijk dat een goede dienstverlening alleen niet voldoende is. De gemeenteraad moet ook kunnen controleren welke resultaten SEM bereikt, hoeveel de uitvoering kost en of de beschikbare middelen doelmatig worden gebruikt. Juist op dat punt zag de Rekenkamer ruimte voor verbetering. Er is veel informatie beschikbaar over de dagelijkse werkzaamheden, maar minder duidelijk is wat de maatschappelijke resultaten precies zijn. Denk bijvoorbeeld aan het aantal inwoners dat duurzaam uitstroomt naar werk, de ontwikkeling van het klantenbestand en de effectiviteit van verschillende begeleidingstrajecten.
In de vergadering ontstond daarom een duidelijke discussie over de balans tussen vertrouwen en controle. Aan de ene kant wil niemand dat medewerkers van SEM vooral bezig zijn met administratie en rapportages. Aan de andere kant heeft de gemeenteraad informatie nodig om haar controlerende taak goed uit te voeren. Naar mijn mening was dit het belangrijkste punt van de bespreking. De menselijke aanpak moet behouden blijven, maar de bestuurlijke grip moet sterker worden.
Ook werd gesproken over het formuleren van duidelijke doelen en meetbare indicatoren. Wanneer de gemeente vooraf beter vastlegt wat zij met SEM wil bereiken, kan achteraf beter worden beoordeeld of het beleid succesvol is geweest. Daarbij gaat het niet uitsluitend om financiële cijfers. Ook de kwaliteit van de ondersteuning, de tevredenheid van inwoners en duurzame deelname aan de samenleving moeten worden meegenomen.
ODE, VVD en 50PLUS dienden een motie in om de opvolging van het Rekenkameronderzoek extra te borgen. Deze motie kreeg uiteindelijk onvoldoende steun en werd verworpen. Toch bleek uit de discussie dat de raad veel belang hecht aan een goede uitvoering van de aanbevelingen.
Mijn algemene indruk was positief, maar kritisch. SEM levert waardevol werk en staat dicht bij de inwoners. De uitdaging ligt nu vooral bij de gemeente en de gemeenteraad. Zij moeten zorgen voor duidelijke opdrachten, betere rapportages en regelmatige evaluaties. Zo kan SEM haar persoonlijke werkwijze behouden, terwijl de raad beter kan controleren of het geld goed wordt besteed en de gewenste resultaten daadwerkelijk worden bereikt.
Manfred Krauss – Raadslid PRO